दुष्यन्त चौधरी
कलैया । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा परेका उजुरीको विवरणमा बाराका तीन स्थानीय तह देशभरका सबैभन्दा बढी उजुरी पर्ने १० स्थानीय तहमध्ये परेका छन्। आयोगले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा दर्ता भएका तथा अघिल्लो आर्थिक वर्षबाट जिम्मेवारी सरेका उजुरीको विवरण सार्वजनिक गर्दा पचरौता नगरपालिका, सुवर्ण गाउँपालिका र जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका शीर्ष १० स्थानीय तहमा परेका हुन्।
आयोगले नेपालको संविधानको धारा २९४ बमोजिम आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा सम्पादन गरेका कामकारबाही तथा गतिविधि समेटेर तयार पारेको ३६औँ वार्षिक प्रतिवेदन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसमक्ष २०८३ असोज १ गते पेस गरेको हो। प्रतिवेदनमा भ्रष्टाचारसम्बन्धी उजुरी, अनुसन्धान तथा आयोगका अन्य गतिविधिको विवरण समेटिएको छ।
प्रतिवेदनअनुसार बाराको पचरौता नगरपालिकामा अघिल्लो आर्थिक वर्षबाट जिम्मेवारी सरेका ५३ वटा उजुरी रहेका छन्। त्यस्तै आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा थप ९५ वटा उजुरी दर्ता भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ। यसरी पचरौता नगरपालिकासँग सम्बन्धित उजुरीको संख्या उल्लेख्य देखिएको छ।
त्यसैगरी सुवर्ण गाउँपालिकामा अघिल्लो आर्थिक वर्षबाट जिम्मेवारी सरेका ३३ वटा उजुरी रहेका छन्। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा उक्त गाउँपालिकासँग सम्बन्धित १३३ वटा नयाँ उजुरी दर्ता भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। नयाँ आर्थिक वर्षमा दर्ता भएका उजुरीको संख्या हेर्दा सुवर्ण गाउँपालिका बाराका अन्य स्थानीय तहभन्दा अगाडि देखिएको छ।
बाराको अर्को स्थानीय तह जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकामा अघिल्लो आर्थिक वर्षबाट जिम्मेवारी सरेका ३९ वटा उजुरी रहेका छन्। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा उपमहानगरपालिकासँग सम्बन्धित १३० वटा उजुरी दर्ता भएको विवरण आयोगले सार्वजनिक गरेको छ।
अख्तियारमा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित उजुरीको संख्या बढ्दै जानुले स्थानीय सरकारका कामकारबाहीप्रति नागरिकको निगरानी र गुनासोको मात्रा देखाउने भए पनि उजुरी परेको मात्र आधारमा सम्बन्धित स्थानीय तह वा पदाधिकारी दोषी ठहर हुने अवस्था भने हुँदैन। उजुरीमाथि आयोगले गर्ने प्रारम्भिक छानबिन, विस्तृत अनुसन्धान तथा प्रमाणका आधारमा मात्र विषयको टुंगो लाग्ने गर्दछ।
बाराका तीन स्थानीय तह देशभरका बढी उजुरी पर्ने १० स्थानीय तहमा पर्नुले जिल्लाका स्थानीय सरकारका कामकारबाहीमाथि नागरिक तथा सरोकारवालाको चासो रहेको देखाएको छ। विशेषगरी स्थानीय तहमा विकास निर्माण, सार्वजनिक खरिद, योजना कार्यान्वयन, सेवा प्रवाह, आर्थिक कारोबार तथा निर्णय प्रक्रियासँग सम्बन्धित विषयमा नागरिकले उजुरी गर्ने गरेका छन्। यद्यपि यी उजुरी कुन विषयसँग सम्बन्धित छन् र तीमध्ये कति उजुरी प्रारम्भिक छानबिन वा अनुसन्धानको चरणमा छन् भन्ने विषय प्रतिवेदनका विस्तृत विवरणबाट छुट्टाछुट्टै हेर्नुपर्ने हुन्छ।
आयोगको पछिल्लो विवरणअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा देशभर अख्तियारमा ६ हजार १९८ उजुरी दर्ता भएका थिए। आयोगले उजुरी संकलन तथा अनुसन्धानलाई भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासन प्रवर्द्धनको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा अघि बढाउँदै आएको छ।
बाराका पचरौता, सुवर्ण र जीतपुरसिमरा गरी तीन स्थानीय तह शीर्ष १० मा पर्नुले जिल्लामा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित उजुरीको अवस्था चर्चामा आएको छ। अब ती उजुरीमाथि आयोगले गर्ने अनुसन्धान र त्यसबाट आउने निष्कर्षले सम्बन्धित विषयको वास्तविक अवस्था स्पष्ट गर्नेछ।
