कम हुँदै गएको यौन इच्छा (सेक्स ड्राइभ) के यसरी सुधार गर्न सकिन्छ?
१९९० को दशकमा एलन रिभ्स नियमित रूपमा स्टेजमा प्रस्तुति दिन्थे। ‘द ड्रीमबॉयज’ समूहका सदस्यका रूपमा उनले हजारौं दर्शकमाझ कपडा उतार्दै प्रदर्शन गर्ने गर्थे। उनको लोकप्रियता यति धेरै थियो कि उनी आफ्ना पुरुष नर्तकहरूको टोलीसँग ‘स्पाइस गर्ल्स’को फिल्म स्पाइस वर्ल्ड मा समेत देखिएका थिए।
त्यतिबेला २४ वर्षका रिभ्स आफ्नै शब्दमा “एक प्रकारका पोस्टर ब्वाय” थिए। तर ३० वर्ष पार गरेपछि उनको जीवनमा ठूलो परिवर्तन आयो—मूड बिग्रिन थाल्यो र यौन इच्छा लगभग हरायो। उनी भन्छन्, “मलाई केही पनि ठीक लागिरहेको थिएन।”
अहिले ५२ वर्ष पुगेका रिभ्सका अनुसार कम सेक्स ड्राइभले उनको लामो सम्बन्धमा नकारात्मक असर पार्न थाल्यो। हाल लन्डनमा फिटनेस र लाइफस्टाइल कोचका रूपमा काम गरिरहेका उनले टेस्टोस्टेरोन रिप्लेसमेन्ट थेरापी (TRT) सुरु गरे, जसले उनको यौन इच्छा पुनः फर्काएको दाबी गर्छन्। उनका अनुसार उनी फेरि युवावस्थाजस्तै महसुस गर्न थालेका छन्।
घट्दो यौन सक्रियता
आजभोलि महिलाहरू पनि टेस्टोस्टेरोनतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। ३७ वर्षीया ब्लगर रशेल मेसनका अनुसार यो हार्मोनले ऊर्जा, ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता र यौन इच्छामा सुधार ल्याएको छ।
बेलायतमा टेस्टोस्टेरोनको प्रिस्क्रिप्शन २०२१ देखि २०२४ बीच १३५% ले बढेको छ। यो वृद्धि त्यस्तो समयमा भएको हो, जब समग्र रूपमा मानिसहरूको सेक्स ड्राइभ घट्दै गएको देखिन्छ।
नेशनल सर्वे अफ सेक्सुअल एटिट्युड एन्ड लाइफस्टाइल (Natsal) अनुसार:
- १९९० मा मानिसहरूले महिनामा औसत ५ पटक सेक्स गर्थे
- २००० मा ४ पटक
- २०१० मा ३ पटक
यो घट्दो क्रम अझै जारी रहने अनुमान गरिएको छ।
किन घट्दैछ सेक्स ड्राइभ?
विशेषज्ञहरूका अनुसार स्पष्ट कारण पहिचान गर्न गाह्रो छ। तर केही सम्भावित कारणहरू यस्ता छन्:
- डिजिटल जीवनशैली (मोबाइल, स्क्रिन समय)
- बढ्दो तनाव, अवसाद र एक्लोपन
- सम्बन्धमा दूरी
- शारीरिक निष्क्रियता
- मोटोपन र टाइप २ मधुमेह
डाक्टर बेन डेभिसका अनुसार, “मानिसहरूको जीवनमा धेरै तनाव छ, जसले यौन इच्छामा असर गर्छ।”
टेस्टोस्टेरोनको भूमिका
प्रोफेसर जेफ्री हैकेटका अनुसार:
- पुरुषमा टेस्टोस्टेरोन स्तर घट्दै गएको छ
- यसको कारण मोटोपन, मधुमेह र निष्क्रिय जीवनशैली हो
तर उनी चेतावनी दिन्छन्—कम टेस्टोस्टेरोन भए पनि सबैको सेक्स ड्राइभ कम हुन्छ भन्ने होइन।
TRT: समाधान कि व्यापार?
केही मानिसहरूका लागि TRT निकै प्रभावकारी देखिएको छ।
जस्तै, मेलिसा ग्रीन भन्छिन्—यसले उनको ऊर्जा र वैवाहिक जीवन दुवै बचाएको छ।
तर अर्कोतर्फ:
- अत्यधिक यौन उत्तेजना
- रिस र मूड परिवर्तन
- तौल बढ्नु
- मुहाँसा, शरीरमा रौँ बढ्नु
जस्ता साइड इफेक्ट पनि देखिएका छन्।
विशेषज्ञहरू भन्छन्, निजी क्लिनिकहरूले यसलाई “छिटो समाधान”का रूपमा बेचेर मुनाफा कमाइरहेका छन्।
निष्कर्ष
टेस्टोस्टेरोन थेरापी केही व्यक्तिका लागि उपयोगी हुन सक्छ, तर:
- यो सबैका लागि समाधान होइन
- वास्तविक कारण बुझ्न जरुरी छ
- जीवनशैली परिवर्तन (व्यायाम, मानसिक स्वास्थ्य, सम्बन्ध सुधार) पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छन्
एलन रिभ्स स्वयं भन्छन्—
“यो कुनै जादुको छडी होइन। जीवनशैली सुधार नगरी केवल टेस्टोस्टेरोन लिनु भनेको खटारा गाडीमा फरारीको इन्जिन राखेजस्तै हो।”
अर्थात्, कम हुँदै गएको सेक्स ड्राइभ सुधार गर्न एक मात्र उपाय होइन—समग्र जीवनशैली, मानसिक अवस्था र सम्बन्ध सबैको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ।
